De tentoonstelling 'On Ritual Time' blikt terug op zeven decennia van het werk van Ana Lupas, een pionier van de Oost-Europese hedendaagse kunst, en brengt haar werk samen met dat van kunstenaar S P A T A R U.
Het veelzijdige oeuvre van Ana Lupas (°1940, Cluj, Roemenië) vindt zijn oorsprong in vroege textielwerken, waarin ze traditionele technieken als naaien, knopen en weven samenbrengt in een hedendaagse beeldtaal. Deze praktijk maakt deel uit van een bredere belangstelling voor voorouderlijke kennis, rituelen en spirituele tradities, die verder resoneren in de monumentale installaties die ze tussen de jaren zestig en negentig realiseert. Vaak ontstaan buiten institutionele kaders of in samenwerking met lokale gemeenschappen, gelden deze werken als vroege vormen van een sociale kunstpraktijk.
Hoewel haar werk verwant is aan neo-avant-gardistische bewegingen zoals experimentele textielkunst (Fiber Art), acties, conceptuele kunst en Land Art, blijft het diepgeworteld in de culturele en historische context van haar thuisland. Een groot deel van haar oeuvre ontwikkelt zich bovendien binnen de spanningsvelden en ideologische beperkingen van het communistische regime. Onder deze omstandigheden, kregen vragen rond artistieke vrijheid, identiteit en sociale transformatie een bijzondere betekenis.
Tentoonstelling als ritueel gebaar
Tijd en herinnering vormen belangrijke bouwstenen van Lupas’ oeuvre waarbij werken zich vaak over lange periodes ontwikkelen of herwerkt worden door veranderende maatschappelijke kaders. On Ritual Time verbindt deze cyclische bewegingen met het ritme van Lupas’ eigen leven. Bestaande, soms zelden getoonde werken krijgen een nieuwe samenhang in relatie tot haar toenemende reflecties op sterfelijkheid, overdracht en continuïteit. Ook het werk van beeldhouwer, schilder, tekenaar en docent S P A T A R U (Mircea Spataru, 1937–2011), met wie Lupas een persoonlijke en artistieke dialoog onderhield, krijgt hierin een plaats. Deze tentoonstelling is daarom niet enkel een historische presentatie, maar kan ook worden beschouwd als een ritueel gebaar.
Publicatie
De tentoonstelling gaat vergezeld van de eerste monografie gewijd aan het oeuvre van Ana Lupas, met bijdragen van Tanja Boon, Leontine Coelewij, Marina Lupas, Letizia Ragaglia, Ramona Novicov, Christian Rattemeyer en Mechtild Widrich, gezamenlijk uitgegeven door het Stedelijk Museum Amsterdam, Kunstmuseum Liechtenstein, Vaduz en S.M.A.K.