Buteo albicaudatus 1

NL – ‘Buteo albicaudatus’ bestaat uit vijf schilderijtjes van een kop van een witstaartbuizerd. Het dier ligt er levenloos bij maar zit nog dicht in de pluimen en zijn glanzende oog kijkt ons aan. Ook de vreugdevolle virtuositeit waarmee het tafereel is geschilderd, zuigt ons aan. Robert Devriendt wil intimiteit tussen ons en zijn werk uitlokken. Kijken we nauwkeurig van doek 1 tot doek 5, dan zien we dat de buizerd stilaan zijn kop optilt. Een dode vogel, die zich in vijf beelden lichtjes opricht.

Het procedé doet denken aan de vroegste filmexperimenten: door een opeenvolging van statische momentopnamen op een scherm de illusie van beweging doen ontstaan. Illusie is een kernbegrip in het repertorium van Devriendt. Hij schildert natuurgetrouw dode, maar ook opgezette dieren. Waar het doel van de taxidermist een zo ‘bezield’ mogelijk resultaat is, zet de schilder nog een stapje verder. Zijn weergave van het opgezette beest is zo mogelijk nog ‘levensechter’. Devriendts dierenportretten zijn dan ook illusies van illusies. Zoals het onmogelijk is om een opgezet dier als materie te zien, zo is er, aldus Devriendt, “ook tijdens het schilderen een ogenblik waarop verf niet enkel als verf kan worden gezien, waarop de afbeelding zich opdringt en betekenis niet meer te ontwijken valt.” Hij steekt dit proces een handje toe door bv. een dier een traan te lagen wegpinken of een dode kop de illusie van beweging mee te geven.

ENG - Buteo albicaudatus is a series of five paintings showing the head of a white-tailed hawk. The motionless bird’s feathers are still plump and it stares at the viewer through shining eyes. The thrilling virtuosity with which the image is painted also draws the viewer inwards. Robert Devriendt strives to create intimacy between the viewer and his work. When the five canvases are viewed in succession, the hawk seems to be gradually raising it head. A dead bird that lifts itself across a sequence of five images.

The process is reminiscent of the earliest film experiments: creating the illusion of movement through a sequence of static snapshots on a screen. Illusion is a key concept in Devriendt’s repertoire. He faithfully paints dead but also stuffed animals. Whereas the taxidermist’s aim is to achieve the most ‘animated’ result possible, the painter goes one step further. He endeavours to make the stuffed animal even more ‘lifelike’. Devriendt’s animal portraits are therefore illusions of illusions. Just as it is impossible to see a stuffed animal as matter, Devriendt says, “there is also a moment during painting when paint cannot be seen merely as paint, when the image imposes itself and meaning can no longer be evaded.” He helps this process along by making an animal shed a tear, for example, or by giving an inanimate head the illusion of movement.

FR – ‘Buteo albicaudatus’ se compose de cinq tableaux représentant la tête d'une buse à queue blanche. L'animal est sans vie, mais son plumage est encore dense et son œil brillant nous regarde. Nous sommes également happés par la virtuosité joyeuse avec laquelle la scène est peinte. Robert Devriendt veut instaurer une intimité entre nous et son œuvre. Si l'on regarde attentivement de la toile 1 à la toile 5, on voit progressivement la buse relever la tête. Un oiseau mort qui se redresse légèrement en cinq images.

Le processus rappelle les premières expériences cinématographiques: parvenir à créer l'illusion de mouvement en utilisant une séquence d'instantanés statiques sur un écran. L'illusion est un concept clé dans le répertoire de Devriendt. Il peint fidèlement des animaux morts, mais aussi des animaux empaillés. Alors que le taxidermiste cherche à obtenir le résultat le plus 'animé' possible, le peintre va encore plus loin. Son rendu de l'animal empaillé est, si possible, encore plus 'réaliste'. Les portraits d'animaux de Devriendt sont donc des illusions d'illusions. Alors qu'il est impossible de considérer un animal empaillé comme de la matière, Devriendt affirme qu'"il y a également un moment dans la peinture où la peinture ne peut plus être considérée comme de la peinture, où l'image s'impose et où le sens devient incontournable". Il contribue à ce processus, en faisant par exemple verser une larme à un animal ou en donnant à une tête morte l'illusion d'un mouvement.