Georg Herold

Georg Herold is een van de belangrijkste Duitse beeldhouwers en installatiekunstenaars van de laatste dertig jaar en bekleedt een eigenzinnige plaats binnen de Duitse actuele kunst. Zijn werk was en blijft van grote invloed op heel wat jongere kunstenaars, waardoor het al snel een plaats verwierf binnen de internationale kunstwereld.

Herold studeerde vier jaar Kunst aan de Universiteit van Halle, toenmalige Oost-Duitsland. In 1973 trachtte hij te vluchten naar West-Duitsland, maar hij werd gevat en gevangengezet. Pas negen maanden later kwam hij dankzij bemiddeling van de West-Duitse regering vrij. Herold vestigde zich in München, waar hij gedurende nog twee jaar Kunst studeerde. Daarna verhuisde hij naar Hamburg, waar hij in de Academie voor Schone Kunsten studeerde onder Sigmar Polke en vriendschap sloot met andere radicale Duitse kunstenaars en geestesgenoten, zoals Albert Oehlen, Werner Büttner en Martin Kippenberger. Hierdoor werd Herold al snel geassocieerd met een nieuwe, jonge lichting anti-establishmentkunstenaars in Duitsland. Vanaf de vroege jaren ’80 werd hij bekend met zijn zogenaamde ‘anti-kunst’, die een traditioneel materiaalgebruik in de kunsten afwees en zich bediende van atypische, meestal ‘arme’ en dagelijkse materialen, zoals bakstenen, bakpoeder, hout, flessen, knopen, ondergoed en matrassen. Hierdoor werd Herold vaak verkeerdelijk geïnterpreteerd als een late navolger van de Italiaanse arte povera van eind jaren ’60 en begin jaren ’70, terwijl zijn artistieke mentaliteit nochtans eerder doet denken aan die van Joseph Beuys.

Veel van Herolds werk uit die periode behandelt socio-culturele thema’s, doorspekt met commentaren op de kunstgeschiedenis, de kunstwereld en technologie. Naar eigen zeggen streefde de kunstenaar naar “a state that is ambiguous and allows all sorts of interpretations”. Deze radicale openheid in combinatie met de afwezigheid van elk eenduidig principe of interpretatief kader, is het hoofdkenmerk van Herolds werk. Of hij nu een simpele houten plank aan de muur bevestigt of een monumentaal abstract portret uit duizenden kaviaareitjes creëert, altijd blijven zijn ‘visuele voorstellen’ mysterieus en verenigen ze een deels leesbare met een deels compleet vreemde semiotiek. Geregeld maakt hij met lucide sardonische humor zwaardere onderwerpen uit politiek en (kunst)geschiedenis lichter verteerbaar. Hoewel de meeste van zijn creaties radicaal eclectisch zijn en zelden een eenduidige lezing toelaten, is een kernthema binnen zijn veelzijdige oeuvre de onverenigbaarheid tussen wat visueel wordt waargenomen en de manier waarop iets door middel van woorden wordt geduid. Dit uit zich in het belang van de titels van zijn werken en in het integreren van teksten in de werken zelf. Vaak bezitten deze, zeker sinds zijn gevangenschap in Oost-Duitsland, een sterk politieke lading.

Met deze aanpak manifesteert Herold zich als een van de weinige Duitse kunstenaars uit de laatste drie decennia die expliciet werken met de grenzen van wat kunst is of zou moeten zijn. Hierbij balanceert zijn sculpturale werk voortdurend op de rand tussen non-vorm en betekenisleegheid en het omgekeerde ervan. Op zoek naar dit bijzonder moeilijk te bereiken evenwicht, neemt hij een van de meest uitdagende posities in de hedendaagse beeldhouw- en installatiekunst in.